İşsizlik

Berlin silüeti önünde farklı meslekleri içeren figürler

Almanya, anayasası itibariyle bir sosyal devlettir. Bu belirli yaşam risklerinin tüm vatandaşlardan oluşan toplum tarafından ortak olarak karşılanması anlamına gelir. Kişinin işini kaybetmesi ve bir süre işsiz olması da bu riskler arasındadır. Bu süre boyunca varlığınızı güvence altına almak için işsizlik sigortasından veya devletten hizmet alabilirsiniz.

Nasıl işsiz olarak kaydolurum?

İşini kaybeden ve bunun öncesinde en az on iki ay süreyle sigorta zorunluluğu olan bir işte çalışmış olan kişiler, en fazla bir yıl boyunca işsizlik parası I (Arbeitslosengeld I) alırlar (daha eski çalışanlar en fazla iki yıl). Bu süre zarfında, tüm çalışanların gelirleri üzerinden aylık olarak prim ödemesi yaptığı işsizlik sigortası, şimdiye kadarki net ücretin %60’ını ödemeye devam eder. Hanedeki bir çocuk için çocuk para yardımı alınıyorsa, bu oran %67’dir.
İşsizlik parası I alabilmek için, işsiz olarak kayıt yaptırmanız gerekir. Başvuru çevrimiçi olarak (Almanca) veya şahsen yakınınızda bulunan bir İş ve İşçi Bulma Kurumu’nda (Almanca) yapılabilir. İşsizlik kaydı, işsizliğin 1. gününde gerçekleştirilmelidir, ancak işsizlikten önce de tamamlanabilir (en fazla üç ay önce). Bunun için aşağıdaki belgelere ihtiyacınız vardır:

  • Yerleşim yeri belgesiyle birlikte nüfus cüzdanı/pasaport
  • Gerekiyorsa süreli iş sözleşmesinin feshi

İş ilişkinizin biteceği tarihten üç ay önce işsiz kalacağınız konusunda bilgi sahibi olmanız durumunda (daha sonra öğrenmeniz durumunda öğrendikten sonra üç gün içerisinde), İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun size uygun iş ilanlarını gönderebilmesi için „iş arayan“ olarak kayıt yaptırmanız gerekir. Bu şekilde gereksiz işsizlik süreleri engellenmiş olur. İş arayan olarak çok geç kayıt yaptırmanız durumunda, işsizlik parasının belirli bir süreliğine bloke edilmesi yoluyla cezalandırılabilirsiniz. Telefon veya e-posta (Almanca) yoluyla da süre belirlenebilir. Sonrasında kişisel danışmanlık görüşmesi için bir randevu alırsınız. Bu randevuyu kesinlikle kaçırmamanız gerekir, aksi halde size hizmet kesintisi uygulanabilir.

Nasıl yeniden çalışmaya başlayabilirim?

İş arayan olarak kayıt yaptırdığınızda, İş ve İşçi Bulma Kurumu’ndan destek alırsınız. Diğer bilgileri Çalışma bölümünde bulabilirsiniz.

Geçimim için finansal destek alabilir miyim?

İşinizi kaybetmeden önce bir yıl süreyle çalışmadıysanız, hiçbir zaman işiniz olmadıysa veya önceden bir yıl süreyle işsizlik parası I hizmetinden faydalandıysanız, bu durumda işsizlik parası I alma hakkınız bulunmaz. Ancak bu durumda geçiminizi finanse edebileceğiniz herhangi bir geliriniz veya varlığınız olmaması halinde, esas itibariyle geçim güvencesi hizmetlerini alma hakkınız vardır.

Bunun farklı türleri mevcuttur:

  • İşsizlik parası II („Hartz IV“), 15 (on beş) yaşından büyük olmaları, henüz emeklilik yaşında olmamaları ve çalışabilir durumda olmaları koşuluyla, uzun süredir düzenli olarak Almanya’da ikamet eden kişilere (yani Almanya vatandaşları, belirli ön koşullar çerçevesinde AB vatandaşları veya AB üyesi olmayan ülkelerin ikamet iznine sahip olan vatandaşları) verilir. Geçimi güvence altına alan (parasal) hizmetlere ek olarak, işsizlik parası II alan kişilerin iş piyasasına yeniden uyum sağlamaya ilişkin yardımlardan yararlanma hakkı da vardır.
  • Yaşlılık ve bedensel engel durumunda sosyal yardım veya temel güvence, aynı kişi grubuna ait olan ancak emeklilik yaşına gelmiş veya sağlık nedenleri dolayısıyla iş göremez çalışmaya engel olan durum (günde en az üç saat çalışamaz) durumda olan kişilere verilir. Hizmetler tutar bakımından işsizlik parası II ile aynıdır.
  • Federal mültecilere yapılan yardım, iltica başvurusunda bulunan, müsamahalı oturum iznine sahip olan veya belirli insani ikamet izinleriyle Almanya’da yaşayan kişileri kapsar. Federal mültecilere yapılan yardım, diğer geçim güvencelerine ilişkin hizmetlerin bulunduğu düzeyin önemli ölçüde altındadır. İlk 15 ay buna ek olarak yalnızca sınırlı bir devlet sağlık sigortası geçerlidir.

AB vatandaşı olarak yalnızca iş aramak için Almanya’ya gelmiş olmanız durumunda, işsizlik parası II alamazsınız. Bu yüzden bazı özel durumlar için de sosyal yardım alma hakkınız olabilir. Ancak en azından cüzi kazançlı bir işte çalışıyorsanız, tamamlayıcı hizmetler alabilirsiniz Sosyal Güvenlik Yasası II kapsamında.
Buna ek olarak, ülkeye yeni giriş yapmış AB vatandaşlarının ilk 3 ay boyunca Almanya’da işsizlik parası II alma hakkı yoktur. Aynı durum bir Alman vatandaşıyla aile birleşimi gerçekleştirmek için ülkeye gelmiş olmamaları halinde, AB üyesi olmayan ülkelerin vatandaşları için de geçerlidir.
Tanınmış bir ikamet iznine sahip mülteciler, mülteciler, sığınmacılar ve geçici koruma hakkına sahip olan kişilerin işsizlik parası II alma hakkı vardır. Formların ve broşürlerin birçok dilde çevirisine İstihdam Bürosu İnternet sayfasından ulaşabilirsiniz.
İltica başvurusunda bulunan ve müsamahalı oturum iznine sahip olan kişilerin işsizlik parası II alma hakları yoktur, ancak federal mülteciler yardım yasası çerçevesinde para yardımı alırlar. Diğer bilgileri İltica prosedürü bölümünde bulabilirsiniz.