Çalışma

Berlin silüeti önünde farklı meslekleri içeren figürler

Almanya’da çalışırken nelere dikkat etmeliyim?

Çalışan ve işveren arasındaki ilişkinin koşulları (örneğin deneme süresi, süre tayini, fesih olanakları), Alman iş hukukuna göre düzenlenir. İş sözleşmeleri sözlü ve yazılı olarak yapılabilir. Şu anda Almanya’da, normal şartlarda saatlik ücret en az 9.19 Avro’dur. Detaylı bilgi için burayı inceleyin. Bunun yanı sıra izin yapma, sabit çalışma saatleri ve mola hakkınız vardır.

Berlin’deki çalışma olanaklarına ilişkin genel bir görünümü talent-berlin (Almanca) sayfasında ve Berlin’deki iş kollarına ilişkin genel görünümü de talent-berlin (Almanca) sayfasında bulabilirsiniz.

FIONA Birliği (Almanca) meslek ve çalışma konusunda kadınlara yönelik kadınlar tarafından verilen özel bir danışmanlık hizmeti sağlamaktadır.
AB vatandaşıysanız veya Norveç, Liechtenstein ya da İzlanda’dan geliyorsanız, serbest dolaşım geçerlidir. Bu ülkelerden gelen vatandaşlar, tıpkı Alman vatandaşları gibi iş arayabilir ve çalışabilir. İsviçre vatandaşlarının İsviçre ikamet iznine başvurmaları gerekir, ancak onların da iş piyasasına serbest erişim hakkı vardır. Bu konudaki bilgileri Federal Göçmenler ve Mülteciler Dairesi’nden (Almanca) alabilirsiniz.
AB üyesi olmayan bir ülkeden geliyorsanız, çalışmak için yabancılar şubesinin iznine ihtiyacınız vardır.

Çalışma izniniz olup olmadığı, ikamet belgenizde belirtilen koşula bağlıdır (örneğin ikamet izni, yerleşme izni, geçici oturum izni, müsamahalı oturum izni).
İkamet belgenizde „Çalışmasına izin verilmiyor“ („Beschäftigung nicht erlaubt“) yazması halinde, esas itibariyle çalışamazsınız. Ancak belgede „Kazanç getiren bir işte çalışabilir“ („Erwerbstätigkeit gestattet“) yazması durumunda, herhangi bir serbest veya sözleşmeli faaliyette bulunabilirsiniz. Belgenizde „Çalışabilir“ („Beschäftigung gestattet“) yazıyorsa sözleşmeli, yani çalışan olarak faaliyette bulunabilirsiniz. „Yalnızca yabancılar şubesi izni ile çalışabilir“ („Beschäftigung nur mit Erlaubnis der Ausländerbehörde“) yazması durumunda, somut bir iş olanağı ile yabancılar şubesine gitmeli ve orada izin için başvuruda bulunmalısınız. Bu durumda yabancılar şubesi belirli koşullar altında size bir Federal İş ve İşçi Bulma Kurumu izni verecektir. Bu prosedür birkaç hafta sürebilir ve ücret, izin hakkı ve benzeri yönergelere uyulup uyulmadığına ve sizim girmek istediğiniz iş için iş arayan Almanya vatandaşları veya AB vatandaşlarının mevcut olup olmadığına bağlıdır.

İltica prosedüründe veya ikametinizin başlangıçtan bu yana yalnızca müsamahalı olması durumunda, giriş kimliğinin veya müsamahalı oturum izninin oluşturulmasından sonra ilk üç ay boyunca çalışamazsınız. Aynı zamanda ilk kabul tesisinde konaklamakla yükümlü olduğunuz süre içerisinde de (kayıttan itibaren en fazla altı ay) bir çalışma yasağı söz konusudur. Bu süreler dolduktan sonra, yabancılar şubesinin izniyle bir işte çalışabilirsiniz. Yabancılar şubesi bu durumda da Federal İş ve İşçi Bulma Kurumu’ndan çalışmak istediğiniz işe ilişkin izin alır. „Güvenli ana vatan“ olarak adlandırılan ülkelerden gelen ve iltica başvurusunda bulunan kişiler, 31.8.2015 tarihinden sonra iltica başvurusunda bulunmuş olmaları halinde, sürekli bir çalışma yasağına tabi olur. Bu durumda tüm iltica prosedürü süresince ve sonrasında müsamahalı oturum izni süresince çalışamazsınız. Şu anda „güvenli“ olarak adlandırılan ülkeler Gana, Senegal, Sırbistan, Bosna-Hersek, Karadağ, Makedonya, Arnavutluk ve Kosova’dır.

Bazı durumlarda, bekleme dönemleri tamamlanmış olsa da, koşullar sonradan değiştirilebilir. Emin olmamanız durumunda yabancılar şubesine başvurabilir veya yasal danışmanlık alabilirsiniz.

Çalışmak için yurt dışından Almanya’ya gelmek istiyorsanız, ülkenizde bulunan Almanya büyükelçiliğine çalışma amaçlı vize için başvuruda bulunmanız gerekir. Burada her faaliyet için vize verilmeyeceğini göz önünde bulundurmalısınız. Genel olarak yüksek vasıflı, yani yüksek okul diplomasına sahip veya yönetim kadrolarında çalışan kişiler için bu prosedür daha kolay ilerler. Almanya’da yeterince ilgi görmeyen mesleklerde („rağbet görmeyen meslekler“ – „Mangelberufe“) çalışmak için de vize alınabilir. Diğer durumlarda, vize almak zor olabilir. Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova, Makedonya, Karadağ ve Sırbistan vatandaşları için 2020’ye kadar özel bir düzenleme söz konusudur: Her mesleki faaliyet için çalışma vizesine başvurabilirler. Ancak, bunun için kişinin son iki yıl içerisinde Almanya’da federal mülteciler yardım yasası çerçevesinde herhangi bir hizmet almamış olması ve Almanya’da veya AB ülkelerinde söz konusu boş pozisyon için iş gücü mevcut olmaması ön koşul olarak kabul edilir. Tereddüt etmeniz halinde, bu konuda danışmanlık alabilirsiniz. Federal Göçmenler ve Mülteciler Dairesi’nin web sitesinde (Almanca) bu konuyla ilgili bilgileri bulabilirsiniz. Ayrıntılı bilgiler aynı zamanda Make it in Germany (Almanca) inisiyatifinin başvuru kitabında da mevcuttur.

Çalışma iznini nasıl elde ederim?

İkamet izniniz genel olarak çalışmaya izin vermiyorsa, çalışma izni almak için somut bir iş arzına ihtiyacınız vardır. İşvereninizin boş pozisyona ilişkin tüm bilgileri girmesi gereken formu yabancılar şubesinden alabilirsiniz. İş ve İşçi Bulma Kurumu gerektiğinde bu form vasıtasıyla boş pozisyona yönlendirilebilecek işsiz Almanya veya AB vatandaşlarının mevcut olup olmadığını kontrol etmek zorundadır. İltica talebinde bulunanlar veya müsamahalı oturum iznine sahip kişiler için Almanya’nın birçok bölgesinde artık bu kontrol gerçekleştirilmemektedir. Ancak ücret, izin hakkı ve benzeri iş koşullarının yasal şartlara uyup uymadığının sizin için de kontrol edilmesi gerekir. Bu izin prosedürü birkaç hafta sürebilir.

Yabancılar şubesi, bazı iş biçimleri için Federal İş ve İşçi Bulma Kurumu’nda herhangi bir kontrol gerçekleştirilmeden iltica başvurusunda bulunan veya müsamahalı oturum izni olan kişilere çalışma izni verebilir. Bu özellikle meslek eğitimi için, ancak örneğin yüksek vasıflı kişilerin istihdamı veya asgari ücret yasası çerçevesinde veya AB kaynakları tarafından desteklenen stajlar için geçerlidir. Esas itibariyle, dört yıllık bir ikamet sonrasında İş ve İşçi Bulma Kurumu’nun kontrolü olmadan herhangi bir faaliyet gerçekleştirilebilir. Ancak yabancılar şubesinin sınır dışı edilmenin geciktirilmesinden kendilerini sorumlu tuttuğu müsamahalı oturum izni sahiplerinin çalışma izni alamayacağını göz önünde bulundurmak gerekir. Aynı durum, 31.08.2015 tarihinden sonra Almanya’da iltica başvurusu yapmış olmaları durumunda, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova, Makedonya, Karadağ ve Sırbistan vatandaşları için de geçerlidir başvurunuz reddildi.

Çalışma izni başvurunuz (Almanca) yabancılar şubesi tarafından pozitif olarak değerlendirildiyse, çalışma izninizi Berlin yabancılar şubesinden (Almanca) alabilirsiniz. Başvurunun yanı sıra işveren tarafından doldurulmuş pozisyon tanımı (Almanca) formunu ve işe girdiğinizi gösteren bir iş sözleşmesi veya taahhüdü göstermeniz etmeniz gerekir.

İş arama sırasında nasıl destek bulabilirim?

Federal İş ve İşçi Bulma Kurumu, iş arama sırasında size çevrimiçi (Almanca) ve yerinde (Almanca) destek verir. Bunun için burada iş arayan olarak kayıt yaptırmanız gerekir.
Federal Devlet İş ve İşçi Bulma Kurumu resmi internet sayfasında iş ilanları bölümünden istediğiniz zaman bağımsız olarak iş arayabilirsiniz.
İltica başvurusunda bulunan bir kişi olarak da Federal İş ve İşçi Bulma Kurumu’ndan (Almanca) Destek alabilirsiniz.
Willkommenszentrum Berlin’deki danışmanlar, iş yeri arama konusunda size destek verebilir.
İş arayanlar, aynı zamanda mevcut boş pozisyonlarla ilgili bilgileri, üye olmadan Berlin’deki üç farklı online iş arama sayfasından öğrenebilirler
Berlin Karşılama Merkezi danışmanları ve Bridge Bleiberecht (mültecilere iş bulma sürecinde yardım eden bir dernek) size iş bulma konusunda yardımcı olabilirler “(detaylı bilgi için direkt bağlantı)” http://www.bridge-bleiberecht.de/