Osoby niepełnosprawne

Kobieta z psem przewodnikiem oraz osoba na wózku inwalidzkim z osobą towarzyszącą

Uchodźcy niepełnosprawni mogą ubiegać się o potrzebne środki pomocnicze i zabiegi (np. zabiegi fizjoterapeutyczne). Główną placówką doradztwa dla osób niepełnosprawnych jest Berliner Zentrum für Selbstbestimmtes Leben e. V.(BZSL e. V.) (po niemiecku).

Czym jest Schwerbehindertenausweis (legitymacja inwalidzka)?

Jeśli osoba dysponuje zaświadczeniem o ciężkiej niepełnosprawności, może złożyć wniosek o legitymację inwalidzką. Za wydawanie legitymacji inwalidzkich odpowiada Urząd Zdrowia i Opieki Społecznej (po niemiecku).
Posiadacze takiej legitymacji mają specjalne prawa i mogą korzystać ze środków wyrównujących niekorzystne położenie. Na legitymacji inwalidzkiej – w formie specjalnego oznaczenia – określone są skutki zdrowotne danej niepełnosprawności. Istnieją dwa rodzaje legitymacji inwalidzkiej:

  • Jednokolorowa legitymacja w kolorze zielonym jest przeznaczona dla osób z poważnym stopniem niepełnosprawności wynoszącym co najmniej 50.
  • Z kolei legitymacja w kolorze zielono-pomarańczowym jest przeznaczona dla osób z poważnym stopniem niepełnosprawności, które ze względu na rodzaj niepełnosprawności mogą korzystać z publicznych środków transportu lokalnego po obniżonych cenach lub za darmo.
    Do wydania legitymacji potrzebne jest zdjęcie paszportowe. Legitymacja jest dostępna w wielu językach, aby ułatwić podróżowanie za granicę. Formularz wniosku (po niemiecku) znajduje się na portalu serwisowym miasta Berlina.
    Przy składaniu wniosków obcokrajowcy muszą przedłożyć kopię paszportu wraz z aktualnym dokumentem pobytowym. Wnioski są sprawdzane na podstawie dokumentacji medycznej. Czas rozpatrzenia wniosku wynosi średnio 100 dni.

Czym są Pflegestufen (progi opieki)?

W odniesieniu do osób wymagających opieki w Niemczech określone są różne progi opieki:

  • Próg opieki 0:
    • Poprzedza próg opieki I.
    • Próg opieki 0 jest przeznaczony dla osób, które mają znacznie ograniczone umiejętności radzenia sobie w życiu codziennym i które potrzebują podstawowej opieki na co dzień (czyli podczas czynności higienicznych i pielęgnacyjnych, jedzenia lub poruszania się).
  • Próg opieki I:
    • Próg opieki I jest przeznaczony dla osób wymagających znacznej opieki, czyli dla osób, które:
      • minimum raz dziennie potrzebują pomocy w co najmniej dwóch czynnościach z jednego lub kilku obszarów opieki podstawowej;
      • kilka razy w tygodniu potrzebują pomocy w prowadzeniu domu;
      • zaangażowanie czasowe musi wynosić średnio co najmniej 90 minut dziennie,
      • z czego co najmniej 45 minut musi przypadać na opiekę podstawową.
  • Próg opieki II:
    • Próg opieki II jest przeznaczony dla osób wymagających kompleksowej opieki, czyli dla osób, które:
      • co najmniej trzy razy dziennie o różnych porach dnia potrzebują pomocy w podstawowych czynnościach;
      • kilka razy w tygodniu potrzebują pomocy w prowadzeniu domu;
      • zaangażowanie czasowe musi wynosić średnio co najmniej trzy godziny dziennie,
      • z czego co najmniej dwie godziny muszą przypadać na opiekę podstawową.
  • Próg opieki III:
    • Próg opieki III jest przeznaczony dla osób wymagających opieki całodobowej, czyli dla osób, które:
      • potrzebują opieki przez całą dobę;
      • kilka razy w tygodniu potrzebują pomocy w prowadzeniu domu;
      • zaangażowanie czasowe musi wynosić średnio co najmniej pięć godzin dziennie,
      • z czego co najmniej cztery godziny muszą przypadać na opiekę podstawową.

Dodatkowo obowiązuje Härtefallregelung (klasa trudnych przypadków). Stosuje się ją wtedy, gdy próg opieki III jest spełniony i gdy wymagany jest nadzwyczajnie wysoki poziom opieki. Aby podlegać tej klasie, wymagana jest albo pomoc w opiece podstawowej (czyli podczas czynności higienicznych i pielęgnacyjnych, jedzenia lub poruszania się) przez sześć godzin dziennie i co najmniej trzy razy w nocy, albo opieka podstawowa – również w nocy – którą może sprawować tylko kilku opiekunów. W trudnych przypadkach może być wymagana pomoc zarówno personelu fachowego, jak i członków rodziny albo wolontariuszy.

W zależności od zakwalifikowania do określonego progu opieki zostają przyznane świadczenia, które można pobierać w ramach ubezpieczenia pielęgnacyjnego. Ponadto można ubiegać się o wsparcie, między innymi, w formie zasiłku opiekuńczego (w przypadku opieki sprawowanej przez członków rodziny albo wolontariuszy) lub ambulatoryjnej służby pielęgniarskiej i rzeczowych świadczeń opiekuńczych. Ubezpieczenie pielęgnacyjne podlega kasom chorych, które odpowiadają za kwestie związane z kwalifikacją do określonych progów opieki i ubezpieczeniem pielęgnacyjnym.

Co oznacza „Barrierefreiheit” – wolność od barier?

Aby ułatwić funkcjonowanie osobom niepełnosprawnym, wiele ofert dostępnych w Berlinie jest pozbawionych barier. Prawie wszystkie środki transportu publicznego są przystosowane do osób niepełnosprawnych – są wyposażone w windy i rampy. Na stacjach metra bardzo często umieszczone są systemy przeznaczone dla osób niewidomych. Aby uzyskać pomoc od kierownika pociągu, zawsze należy ustawić się na początku pociągu. Wszystkie autobusy jeżdżące po Berlinie są pozbawione barier (wyjątkiem jest linia wycieczkowa 218). Osoby niepełnosprawne powinny wsiadać przez środkowe drzwi, ponieważ w centralnej części znajduje się miejsce dla wózków inwalidzkich. Także prawie wszystkie tramwaje są pozbawione barier – do tramwajów zawsze należy wsiadać z przodu.
Aby ułatwić osobom niepełnosprawnym przemieszczanie się środkami transportu publicznego, BVG oferuje bezpłatne szkolenia z zakresu mobilności. Kolumny informacyjne na stacjach szybkiej kolei miejskiej i metra umożliwiają połączenie z centralą, gdzie można uzyskać niezbędną pomoc. Szczegółowe informacje można uzyskać w BVG (po niemiecku).
Oznaczenie „Barrierefrei” (brak barier) informuje, że dane miejsce jest przystosowane do osób niepełnosprawnych. Ponad 700 miejsc w Berlinie posiada takie oznaczenie, na przykład windy w metrze, toalety miejskie, sklepy i urzędy. Większa część zabytków także jest przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych. Zalecamy jednak wcześniej zapytać o dostęp dla osób niepełnosprawnych, aby uniknąć ewentualnych utrudnień lub prac budowlanych. Informacje dotyczące oferty kulturalnej przystosowanej do potrzeb osób niepełnosprawnych można uzyskać w mobidat (po niemiecku). Na portalu internetowym VisitBerlin znajduje się więcej informacji (po niemiecku) ten temat.
Informacje dotyczące oferty spędzania czasu wolnego, przystosowanej do osób niepełnosprawnych, można znaleźć na stronach internetowych pełnomocnika osób niepełnosprawnych w Berlinie (po niemiecku).
Pełnomocnik osób niepełnosprawnych regularnie publikuje propozycje wydarzeń przeznaczonych specjalnie dla osób niepełnosprawnych (po niemiecku).
Informacje skierowane do dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością znajdują się w Kroku 2.