Niezależność / własna działalność gospodarcza

Przedstawiciele różnych zawodów na tle panoramy Berlina

Jak założyć własną działalność gospodarczą?

Obywatele UE mogą założyć firmę w każdym państwie członkowskim UE. Dotyczy to także obywateli Szwajcarii, Norwegii, Islandii i Liechtensteinu.

W przypadku osób pochodzących z państw spoza UE kwestia własnej działalności gospodarczej jest uzależniona od posiadanego dokumentu pobytowego. Adnotacja „Zezwolenie na działalność zarobkową” oznacza, że można pracować na własny rachunek. W pozostałych przypadkach kwestią zasadniczą jest to, czy istnieje możliwość uzyskania zezwolenia na pobyt w celu założenia własnej działalności gospodarczej (§ 21 ustawy o pobycie, pracy zarobkowej oraz integracji obcokrajowców). Dodatkowe informacje można znaleźć na stronie internetowej Urzędu ds. Obywatelskich i Porządku Publicznego (po niemiecku) oraz na stronach IHK Berlin (po angielsku).

Aby uzyskać tego rodzaju zezwolenie na pobyt, należy wykazać, że jest się w stanie finansować własną działalność, oczekuje się pozytywnego wpływu planowanego projektu na gospodarkę oraz że leży on w interesie gospodarczym lub zaspokaja potrzeby regionalne. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy mają powstać nowe miejsca pracy. To, czy spełnione są określone wymagania, zostaje ocenione na podstawie opinii wydanych na przykład przez właściwą izbę i/lub organ nadzorujący. Mniej rygorystyczne wymagania obowiązują w odniesieniu do osób, które chcą wykonywać wolny zawód, na przykład prowadzić działalność artystyczną, dziennikarską, lekarską lub prawniczą. W celu uzyskania szczegółowych informacji należy skorzystać z usług doradczych.
W przypadku posiadania zezwolenia na pobyt ograniczonego czasowo lub wydanego na konkretny cel, które wyraźnie nie zezwala na pracę na własny rachunek, należy uzyskać osobne pozwolenie od urzędu ds. cudzoziemców.

Dostępne jest zestawienie dodatkowych informacji (po niemiecku) przygotowane przez Ministerstwo Gospodarki i Energii. W kwestiach związanych z założeniem działalności gospodarczej można także skorzystać z doradztwa oferowanego przez Willkommenszentrum.

Własną działalność gospodarczą można prowadzić przede wszystkim jako indywidualny przedsiębiorca. Prawo niemieckie oferuje też różne możliwości założenia spółki, na przykład gdy kilka osób chce wspólnie założyć firmę albo gdy chce się ograniczyć ryzyko uzasadniające ponoszenie odpowiedzialności. Warto poradzić się, czy spółka osobowa albo kapitałowa jest odpowiednim rozwiązaniem. Podstawowymi punktami kontaktowymi są w tym przypadku izby IHK (po niemiecku) i HWK (po niemiecku).

Osoby chcące założyć własną działalność gospodarczą dodatkowo muszą przestrzegać zasad obowiązujących dla konkretnej działalności. W przypadku niektórych zawodów wymagane są specjalne pozwolenia – na przykład dla restauratorów albo osób pracujących z delikatnymi środkami spożywczymi takimi jak surowa ryba.
W wielu zawodach rzemieślniczych wymogiem wykonywania zawodu w ramach własnej działalności jest specjalne wykształcenie zawodowe oraz zdanie egzaminu mistrzowskiego – Meisterbrief. Informacje dotyczące tego, których zawodów rzemieślniczych dotyczą te wymogi oraz jakie wymogi trzeba spełnić w przypadku innych zawodów rzemieślniczych, znajdują się na stronie internetowej Izby Rzemieślniczej w Berlinie.

Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą muszą przestrzegać szczególnych przepisów w zakresie opodatkowania, ubezpieczenia zdrowotnego i ubezpieczenia emerytalnego.

Jak uzyskać wsparcie finansowe na założenie firmy?

Każdy pomysł na biznes jest inny, co też wiąże się z innymi potrzebami finansowymi. W zależności od modelu finansowego dostępne są różne możliwości, takie jak finansowanie z własnych oszczędności i własnych dochodów, finansowanie kredytowe, finansowanie udziałowe albo tzw. finansowanie społecznościowe (crowdfunding). Istnieje także możliwość skorzystania z publicznych środków pomocy w formie korzystnie oprocentowanych kredytów, poręczeń lub dotacji. Podstawowym punktem kontaktowym we wszystkich kwestiach związanych ze wsparciem finansowanym dostępnym w Berlinie jest Investitionsbank Berlin. Przydatny przegląd informacji dotyczących możliwości finansowania znajduje się także na stronie internetowej IHK Berlin (po niemiecku)