Szukanie mieszkania

Młody mężczyzna siedzi na fotelu w salonie

Jak szukać mieszkania w Berlinie?

Znalezienie mieszkania w Berlinie czasami bywa trudne, ponieważ wielu ludzi sprowadza się do Berlina, a liczba mieszkań jest bardzo ograniczona. W najbliższych latach Senat Berlina planuje zintensyfikować wsparcie mieszkalnictwa socjalnego, tak aby każda osoba znalazła mieszkanie w przystępnej cenie.

Istnieją różne sposoby na znalezienie mieszkania w Berlinie. Oprócz różnych portali internetowych można skorzystać z wyszukiwarki mieszkań obsługiwanej przez władze Berlina – Wohnungssuche der Stadt Berlin (po niemiecku). Ogłoszenia mieszkaniowe można też znaleźć w dodatkach mieszkaniowych do wielu gazet, zwłaszcza do sobotniego wydania. Można się również skontaktować ze spółdzielniami mieszkaniowymi – Wohnungsbaugesellschaften (po niemiecku).

Po znalezieniu mieszkania należy skontaktować się z wynajmującym lub administratorem budynku w celu obejrzenia mieszkania. Spotkanie jest też dobrą okazją, aby się przedstawić. Należy dobrze się przygotować do spotkania i wziąć ze sobą wszystkie potrzebne dokumenty.

Jako obywatele państwa trzeciego mogą Państwo zostać poproszeni o okazanie dokumentu pobytowego. Jeśli mają Państwo taki dokument, warto wziąć go ze sobą. Okazanie dokumentu pobytowego nie jest jednak wymogiem.

Administracja Senatu ds. Rozwoju Obszarów Miejskich i Mieszkać zebrała najważniejsze adresy kontaktowe (po niemiecku).

Ważne jest, aby po wprowadzeniu się do nowego mieszkania zameldować się w Bürgeramt (Urzędzie Spraw Obywatelskich). Dokładne informacje dotyczące zameldowania można znaleźć w punkcie Obowiązek meldunkowy.

Bardziej szczegółowe informacje na temat szukania mieszkania, skierowane do osób ubiegających się o azyl lub do uchodźców, znajdują się w punkcie Zakwaterowanie uchodźców w trakcie procedury azylowej.

Jakie dokumenty są potrzebne?

Większość wynajmujących prosi o okazanie następujących dokumentów:

  • Dokumenty potwierdzające tożsamość, np. dowód osobisty lub paszport; obywatele państw trzecich mogą zostać poproszeni o okazanie ważnego dokumentu pobytowego
  • Odcinki płacy/wynagrodzenia z ostatnich trzech miesięcy lub
    • Emeryci lub renciści: aktualne zaświadczenie o wysokości emerytury/renty
    • Praktykanci lub stażyści: ostatnie odcinki wynagrodzenia, umowa o praktyki/staż, potwierdzenie pobierania zasiłku rodzinnego, zaświadczenie o Berufsausbildungshilfe (dofinansowaniu nauki zawodu), ew. poręczenie i zaświadczenia o zarobkach rodziców
    • Studenci: ważne zaświadczenie o immatrykulacji, potwierdzenie otrzymywania świadczeń alimentacyjnych, potwierdzenie pobierania zasiłku rodzinnego, potwierdzenie otrzymywania stypendium zgodnie z Bafög, ew. poręczenie i zaświadczenia o zarobkach rodziców
  • Zaświadczenie od obecnego wynajmującego o regularnych płatnościach czynszu
  • Schufa (zaświadczenie o wypłacalności) lub Selbstauskunft (formularz zawierający informacje o sobie).

Wohnberechtigungsschein, WBS (zaświadczenie uprawniające do korzystania z mieszkania socjalnego)

Jeśli mają Państwo zaświadczenie uprawniające do korzystania z mieszkania socjalnego, mogą Państwo zamieszkać w mieszkaniu sfinansowanym ze środków publicznych. Takie mieszkania są bardzo przystępne cenowo. Rzeczone zaświadczenie zazwyczaj jest ważne rok i osoba wynajmująca zatrzymuje je po wprowadzeniu się najemcy do mieszkania. Informacje dotyczące pozostałych wymaganych dokumentów oraz formularz wniosku i wyjaśnienia, które musi dostarczyć najemca, znajdują się na stronie internetowej Serviceportal der Stadt Berlin. (po niemiecku)

Aby uzyskać WBS, muszą Państwo udowodnić, że będą mieszkać w Berlinie przez dłuższy czas. Dlatego z reguły wymagane jest przedłożenie zezwolenia na pobyt, ważnego przez co najmniej jeden rok. Nawet jeśli mają Państwo jedynie zgodę na pobyt tolerowany, mogą Państwo otrzymać WBS – pod warunkiem że przez dłuższy czas nie mają Państwo możliwości opuszczenia kraju. W razie wątpliwości należy zwrócić się do urzędu ds. cudzoziemców o wystawienie odpowiedniego zaświadczenia.

To, czy przysługuje Państwu WBS, można sprawdzić w kalkulatorze uprawnienia do mieszkania socjalnego (po niemiecku).
Wniosek o wydanie zaświadczenia uprawniającego do korzystania z mieszkania socjalnego należy złożyć na piśmie w Wohnungsamt (Urzędzie Mieszkaniowym) w swojej dzielnicy. Jeśli nie mieszkają jeszcze Państwo w Berlinie, wniosek można złożyć w dowolnym Urzędzie Mieszkaniowym w Berlinie. Adresy wszystkich właściwych urzędów są podane na stronie internetowej Serviceportal der Stadt Berlin (po niemiecku).

Czym jest Mietspiegel?

Mietspiegel jest orientacyjnym wykazem przeciętnych wysokości czynszu w Berlinie. Umożliwia on obliczenie cen porównywalnych mieszkań w Berlinie. Za pomocą wyszukiwarki (po niemiecku) najemcy mogą sprawdzić, czy podawana przez wynajmującego wysokość czynszu jest uzasadniona.

Jakie prawa posiadam jako najemca i gdzie mogę się zwrócić w razie problemów?

Jako najemca mogą Państwo mieszkać i żyć w wynajętym mieszkaniu. Mogą Państwo urządzić mieszkanie według własnego gustu. W przypadku zmiany aranżacji mieszkania zasadniczo należy wcześniej uzyskać zgodę wynajmującego.
Nawet jeśli sami Państwo zawrą umowę najmu, w mieszkaniu razem z Państwem mogą mieszkać małżonek/małżonka i niepełnoletnie dzieci. W przypadku innych osób zasadniczo potrzebna jest zgoda wynajmującego, jeśli osoby te chcą zamieszkać na stałe.
Korzystając z mieszkania, muszą Państwo mieć wzgląd na swoich sąsiadów. Zazwyczaj istnieje regulamin, którego przestrzeganie jest obowiązkowe – np. po której godzinie należy ściszyć muzykę i inne odgłosy tak, żeby nie było ich słychać za ścianą.
Są Państwo zobowiązani do utrzymywania mieszkania w dobrym stanie. Zalicza się do tego regularne sprzątanie i wietrzenie. Ponadto zgodnie z umową najmu mogą mieć Państwo obowiązek renowacji mieszkania w określonych odstępach czasu lub przy wyprowadzce – np. odmalowanie ścian lub odświeżenie tapet. Poważne uszkodzenia, w szczególności uszkodzenia przewodów wodociągowych, gazowych lub energetycznych, a także obecność pleśni i robactwa, należy niezwłocznie zgłosić wynajmującemu, który odpowiada za naprawy. (Umowa najmu może jednak stanowić, że koszty drobnych napraw ponosi najemca.) Stowarzyszenie „Verband Berlin-Brandenburgischer Wohnungsunternehmen e.V.” opublikowało Wytyczne (po niemiecku) dotyczące takich tematów, jak „Prawidłowe użytkowanie mieszkania”, „Ogrzewanie i wietrzenie”, „Gospodarowanie odpadami” oraz „Życie we wspólnocie”; materiały te są dostępne w językach angielskim, niemieckim i arabskim.

Jeśli mają Państwo problemy lub pytania dotyczące Państwa praw jako najemców, istnieje szereg placówek oferujących pomoc, na przykład Mieterschutzbund Berlin e.V. (po niemiecku), Berliner Mietverein e.V. (po niemiecku) oraz Berliner MieterGemeinschaft e.V. (po niemiecku).

Czy mogę liczyć na pomoc finansową?

Wohngeld (dodatek mieszkaniowy) jest wypłacany w przypadku, gdy własne dochody co prawda wystarczają na życie, ale nie wystarczają na opłacanie czynszu. Jego celem jest zapobieżenie utracie mieszkania i konieczności przeprowadzenia się w inne miejsce tylko dlatego, że brakuje pieniędzy na czynsz.
O dodatek mieszkaniowy mogą ubiegać się także osoby pochodzące spoza UE. Nie ma przy tym znaczenia, czy osoby te mają zezwolenie na pobyt, ubiegają się o azyl czy tylko mają zgodę na pobyt tolerowany.
Jeśli pobierają Państwo świadczenia podstawowego zabezpieczenia (zgodnie z II/XII księgą kodeksu socjalnego czy Asylbewerberleistungsgesetz (ustawą o świadczeniach przysługujących osobom ubiegającym się o azyl), nie przysługuje Państwu dodatek mieszkaniowy, ponieważ w tej sytuacji koszty zakwaterowania pokrywa świadczeniodawca, jeśli nie mają Państwo wystarczających dochodów.

Wniosek o dodatek mieszkaniowy należy złożyć we właściwym Bürgeramt (Urzędzie Spraw Obywatelskich) lub Wohnungsamt (Urzędzie Mieszkaniowym) (po niemiecku) w swojej dzielnicy.

To, czy przysługuje Państwu dodatek mieszkaniowy, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, zależy ponadto od wysokości czynszu oraz od liczby osób żyjących w gospodarstwie domowym i ich dochodów. Wykaz dokładnych wymagań i niezbędnych dokumentów oraz formularze znajdują się na stronie internetowej Serviceportal der Stadt Berlin (po niemiecku).

Inną formą pomocy finansowej jest Mietzuschuss (dopłata do czynszu).

Jeśli mieszkają Państwo w mieszkaniu socjalnym, pobierają zasiłek dla bezrobotnych II wypłacany przez urząd pośrednictwa pracy lub otrzymują pomoc socjalną albo świadczenia przeznaczone dla osób ubiegających się o azyl, wypłacane przez urząd ds. opieki społecznej, mogą Państwo ubiegać się o dopłatę do czynszu (po niemiecku) na określonych warunkach.
Warunki uzyskania dopłaty do czynszu:

  • Muszą Państwo wydawać ponad 30% swoich dochodów na czynsz (bez kosztów dodatkowych i opłat za ciepłą wodę)
  • Państwa dochody są niższe od dolnego limitu uprawniającego do korzystania z mieszkania socjalnego w Berlinie; limit ten można sprawdzić w kalkulatorze uprawnienia do mieszkania socjalnego (po niemiecku).