Kwestie mieszkaniowe w ramach procedury azylowej

Młody mężczyzna siedzi na fotelu w salonie

Gdzie mogę mieszkać w trakcie procedury azylowej?

W trakcie procedury azylowej zostaną Państwo zakwaterowani w instytucjach pierwszej rejestracji i obiektach zakwaterowania zbiorowego. Na określonych warunkach mogą Państwo przeprowadzić się do własnego mieszkania.
Jeżeli Berlin jest miejscem właściwym dla Państwa procedury azylowej, wówczas Krajowy urząd ds. uchodźców (Landesamt für Flüchtlingsangelegenheiten, LAF) zakwateruje Państwa w ośrodku przyjmującym. Jest to miejsce zakwaterowania, w którym wspólnie mieszka i otrzymuje zaopatrzenie wiele ubiegających się o azyl osób. Jeżeli liczba miejsc jest niewystarczająca, wówczas wykorzystuje się także zakwaterowanie awaryjne. Mieszkania te mogą być bardzo ciasne. Będą Państwo zobowiązani do zamieszkiwania w instytucji pierwszej rejestracji przez co najmniej sześć tygodni; maksymalnie w instytucjach tych można zamieszkiwać do sześciu miesięcy. Zobowiązanie do zamieszkiwania w instytucji pierwszej rejestracji może zostać uchylone, jeżeli są Państwo ciężko chorzy albo zagrożeni przemocą lub jeżeli za wyprowadzką przemawiają inne istotne powody.
Jeżeli przybywają Państwo z tzw. „bezpiecznego kraju pochodzenia” (obecnie są to: Ghana, Senegal, Bośnia-Hercegowina, Serbia, Macedonia, Czarnogóra, Albania i Kosowo, a także wszystkie państwa członkowskie UE), zasadniczo muszą Państwo pozostawać w instytucji pierwszej rejestracji przez cały okres trwania procedury azylowej oraz w przypadku odrzucenia wniosku o azyl do chwili wyjazdu z Niemiec.

Wszystkie inne osoby ubiegające się o azyl zgodnie z prawem powinny najpóźniej po upływie sześciu miesięcy zostać przeniesione do placówki zakwaterowania zbiorowego z nieco lepszym wyposażeniem i większą sferą prywatności. Jeżeli jednak miejsc zakwaterowania w Berlinie zabraknie, wówczas być może będą Państwo musieli pozostać dłużej w miejscu pierwszego zakwaterowania.
Zazwyczaj po upływie trzech miesięcy, najpóźniej zaś po sześciu miesiącach pobytu w Berlinie zyskuje się prawo do poszukiwania własnego mieszkania. Jeżeli utrzymanie finansuje Państwu kraj związkowy Berlin, wówczas mieszkanie to nie może być zbyt drogie. W Berlinie rynek tanich mieszkań jest bardzo ograniczony, w związku z czym wiele ubiegających się o azyl osób nie jest w stanie znaleźć sobie mieszkania.

Co oznacza Aufenthaltsbeschränkung?

Aufenthaltsbeschränkung (ograniczenie pobytu) oznacza, że nie można opuścić rejonu podlegającego urzędowi ds. cudzoziemców, w którym znajduje się dany ośrodek kwaterunkowy – w tym przypadku jest to kraj związkowy Berlin. W trakcie obowiązywania ograniczenia pobytu nie wolno pracować. W przypadku osób ubiegających się o azyl i osób, które otrzymały zgodę na pobyt tolerowany, ograniczenie pobytu obowiązuje tylko przez pierwsze trzy miesiące od złożenia wniosku. Po upływie tego okresu osoby te mogą się zazwyczaj swobodnie poruszać po Republice Federalnej Niemiec. Osoby przebywające w ośrodku tymczasowego zakwaterowania (patrz poprzedni punkt) dodatkowo podlegają ograniczeniu pobytu przez czas pobytu w ośrodku (czyli przez sześć miesięcy od wprowadzenia się do ośrodka).
Wyjątki dotyczą osób ubiegających się o azyl, pochodzących z „bezpiecznych krajów pochodzenia”, które często przez cały czas trwania procedury azylowej, a w przypadku odrzucenia wniosku o azyl – aż do wyjazdu, muszą pozostać w ośrodku tymczasowego zakwaterowania.

Co oznacza Wohnsitzauflage (wymóg zamieszkania w określonymi miejscu)?

Wymóg w zakresie miejsca zamieszkania wydawany jest przez Urząd ds. cudzoziemców. Zobowiązuje on do zamieszkania w określonym miejscu. Wymóg ten może zostać wydany dla osób z pobytem tolerowanym, posiadaczek bądź posiadaczy zgody na pobyt ze względów humanitarnych (§ 25 ust. 3 Ustawy o pobycie), wnioskujących o azyl oraz osób, których wnioski o udzielenie azylu zostały rozpatrzone pozytywnie. W tym zakresie istnieje wiele dalszych przepisów i wyjątków. W razie wątpliwości proszę zasięgnąć informacji u adwokatki lub adwokata bądź w punkcie doradztwa.

Kiedy mam mieszkać w ośrodku tymczasowego zakwaterowania/tymczasowym schronisku?

W tymczasowym schronisku mieszkają Państwo do czasu rejestracji oraz przydziału do zewnętrznej jednostki Federalnego Urzędu ds. Migracji i Uchodźców (Bundesamt für Migration und Flüchtlinge). Następnie zostają Państwo przeniesieni do ośrodka tymczasowego zakwaterowania. Może się zdarzyć, że obie placówki znajdują się w tym samym budynku. W ośrodku tymczasowego zakwaterowania mieszkają Państwo przez pierwszych sześć tygodni, a maksymalnie przez pierwszych sześć miesięcy po rejestracji. Osoby ubiegające się o azyl, pochodzące z tak zwanych „bezpiecznych krajów pochodzenia”, zazwyczaj muszą pozostać w ośrodku tymczasowego zakwaterowania do czasu rozpatrzenia wniosku o azyl, a w przypadku odrzucenia wniosku – do czasu wyjazdu.

Kiedy mam mieszkać w Gemeinschaftsunterkunft (obiekcie zbiorowego zakwaterowania)?

Po maksymalnie 6-miesięcznym pobycie w ośrodku tymczasowego zakwaterowania zostaną Państwo jak najszybciej przeniesieni do obiektu zbiorowego zakwaterowania. W wielu miejscowościach brakuje jednak mieszkań, w związku z czym czasami istnieje konieczność przedłużenia pobytu w ośrodku tymczasowego zakwaterowania.

Jakie są warunki przydziału mieszkania w trakcie procedury azylowej?

Należy wziąć pod uwagę dwa niezależne od siebie terminy: Przez sześć miesięcy po wprowadzeniu się do właściwego ośrodka tymczasowego zakwaterowania i przez trzy miesiące po wydaniu pierwszego pozwolenia na pobyt w trakcie trwania postępowania o udzielenie azylu mają Państwo obowiązek mieszkania w ośrodku tymczasowego zakwaterowania. Po upływie obydwu terminów mogą Państwo przeprowadzić się do niezależnego mieszkania.
Jeśli koszty Państwa utrzymania pokrywa kraj związkowy Berlin, mieszkanie nie powinno być zbyt drogie.

Przed rozpoczęciem szukania mieszkania muszą Państwo złożyć w centralnej jednostce ds. osób ubiegających się o azyl wniosek o Mietübernahmeschein (potwierdzenie przejęcia płatności czynszu). Po otrzymaniu takiego zaświadczenia mogą Państwo zarejestrować się w EJF (po niemiecku) jako osoby szukające mieszkania i skorzystać z oferowanych porad.

Następnie należy rozpocząć szukanie mieszkania. Wskazówki i propozycje, jak szukać mieszkania, znajdują się w punkcie Mieszkanie. Państwa mieszkanie musi mieć odpowiednią wielkość i nie może być zbyt drogie; poza tym musi być wyposażone w kuchenkę i zlewozmywak.

Przed podpisaniem umowy najmu muszą Państwo uzyskać potwierdzenie, że władze pokryją koszty wybranego przez Państwo mieszkania. W tym celu należy przedstawić w EJF następujące dokumenty:

  • Ogólne zaświadczenie o przejęciu płatności czynszu (Mietübernahmeschein)
  • Ważne pozwolenie na pobyt w trakcie trwania postępowania o udzielenie azylu
  • Wypełniony formularz pozwolenia na przekazywanie danych
  • Oferta wynajmu zawierające informacje o wysokości czynszu bez opłat za ogrzewanie, kosztach utrzymania i kosztach ogrzewania
  • Aktualne dane kontaktowe osoby wynajmującej i Państwa dane kontaktowe (numer telefonu i adres e-mail)
  • Ewentualnie potwierdzenie przejęcia kosztów i decyzja wykonania, wystawione przez urząd okręgowy lub urząd pośrednictwa pracy.

Więcej informacji na ten temat można uzyskać w EJF (po niemiecku).

Po uzyskaniu konkretnego potwierdzenia przejęcia kosztów muszą Państwo przedłożyć je wynajmującemu i zapytać się go o możliwość wynajmu.

Jeśli sami mają Państwo pokój na wynajem i chcą przyjąć uchodźcę, istnieją różne możliwości zaoferowania wynajmu pokoju. Na przykład mogą Państwo zgłosić wolny pokój na stronie internetowej Flüchtlinge Willkommen (po niemiecku). Więcej informacji na ten temat znajduje się w niniejszej Broszurze informacyjnej (po niemiecku).

Kto podlega szczególnej ochronie w kwestiach mieszkaniowych?

Niektórzy uchodźcy wymagają więcej ochrony i wsparcia niż inni. Dlatego też posiadają oni szczególne prawa i otrzymują specjalną pomoc. Do osób wymagających szczególnej ochrony należą na przykład ciężarne, osoby niepełnosprawne bądź ciężko chore, samotnie podróżujące kobiety, kobiety samotnie wychowujące dzieci, małoletnie dzieci oraz osoby homoseksualne, biseksualne, transseksualne i interseksualne (LGBTI).
Jeżeli mają Państwo dotyczące mieszkania szczególne potrzeby w zakresie ochrony (na przykład ze względu na ciążę, niepełnosprawność, ciężką chorobę, bycie samotną kobietą w podróży lub kobietą podróżującą samotnie z dziećmi, bycie osobą homoseksualną lub transseksualną), wówczas należy poinformować o tym podczas rejestracji bądź w dziale socjalnym Krajowego urzędu ds. uchodźców. Pracują tam osoby zajmujące się kobietami, osobami homoseksualnymi i transseksualnymi, do których można zwrócić się w zaufaniu także później. Mogą Państwo także zwrócić się do Caritasu. Pomoc otrzymają Państwo, gdy Państwa szczególna potrzeba ochrony w obrębie mieszkania zostanie uznana przez Krajowy urząd ds. uchodźców.