Szkoła

Nauczycielka uczy uczennicę i ucznia

Jak działa berliński system szkolnictwa?

Wszystkie dzieci mieszkające w Niemczech muszą chodzić do szkoły przez co najmniej dziewięć lat. W Berlinie wszystkie uczennice i wszyscy uczniowie muszą uczęszczać do szkoły przez co najmniej dziesięć lat. Istnieje również możliwość nauczania indywidualnego we własnym zakresie. Uczęszczanie do szkoły jest nieodpłatne.

Podstawowe informacje na temat berlińskiego systemu szkolnictwa oraz różnych typów szkół znajdą Państwo na stronie internetowej departamentu senatu ds. edukacji, młodzieży i rodziny.

Grundschule (szkoła podstawowa)

Zazwyczaj wszystkie dzieci od 6-go roku życia uczęszczają do szkoły podstawowej lub zespołu szkół. Szkoła podstawowa w Berlinie zazwyczaj obejmuje 6 klas. Później naukę trzeba kontynuować w szkole średniej.
Dzieci uczęszczające do zespołu szkół mogą kontynuować naukę w tych placówkach także po upływie okresu nauki na stopniu podstawowym. Wszystkie inne stosownie do swoich zdolności i gotowości szkolnej przechodzą do zintegrowanej szkoły średniej bądź do gimnazjum. Wszystkie szkoły podstawowe w Berlinie działają w trybie całodziennym. Dalsze informacje na temat szkół podstawowych są dostępne tutaj

Zintegrowana szkoła średnia (szkoła ponadpodstawowa)

W zintegrowanych szkołach średnich każdy uczeń w miarę możliwości otaczany jest indywidualnym wsparciem: najważniejsi są uczeń bądź uczennica: praca w zespołach i indywidualnie odbywa się w oddziałach, małych grupach, w ramach projektów i obszarów kształcenia. Oznacza to skuteczniejsze wyrównywanie szans oraz większą motywację dla każdego ucznia i każdej uczennicy. Nie ma tutaj zniechęcającego siedzenia w ławkach. Wszystkie zintegrowane szkoły średnie pracują w trybie całodziennym. Można w nich uzyskać świadectwa ukończenia cyklu kształcenia każdego stopnia: Berufsbildungsreife (BBR) – podstawowe świadectwo ukończenia szkoły, erweiterte Bildungsreife (eBBR) – rozszerzone świadectwo ukończenia szkoły lub Mittlerer Schulabschluss (MSA) – świadectwo ukończenia szkoły realnej. Po 13. klasie można zdawać Abitur, egzamin maturalny.

Gimnazjum (szkoła ponadpodstawowa)

W gimnazjum od uczniów oczekuje się dużo motywacji własnej. Dzieci zazwyczaj chodzą do gimnazjum przez 6 lat (do 12. klasy), zanim przystąpią do egzaminu końcowego Abitur, tj. do matury. Wiele gimnazjów posiada profile pedagogiczne: są to na przykład profile przyrodnicze, muzyczne, sportowe lub językowe.

Dyplomy ukończenia szkoły

Berufsbildungsreife (BB) – podstawowe świadectwo ukończenia szkoły lub erweiterte Bildungsreife (eBB) – rozszerzone świadectwo ukończenia szkoły

Dyplomy BB i eBB z reguły uzyskuje się na podstawie zdanego egzaminu po 9. lub 10. klasie; stanowią one podstawę do rozpoczęcia praktycznej nauki zawodu w zakładzie.

Mittlerer Schulabschluss (MSA) – świadectwo ukończenia szkoły realnej

Aby uzyskać ten dyplom, uczniowie muszą po 10. klasie zdać egzamin centralny. Dyplom ten uprawnia do nauki w Fachoberschule (technikum) lub Fachgymnasium (liceum zawodowym) oraz – na określonych warunkach – do uczęszczania do wyższych klas gimnazjum.

Abitur (matura)

Matura uprawnia uczniów do studiowania na uczelni wyższej (uniwersytecie).

Informacje ogólne: Po uzyskaniu dyplomów BB, eBB lub MSA istnieje w Niemczech wiele różnych możliwości kontynuowania nauki i przygotowania się do matury; jedną z nich jest Berufsschule szkoła zawodowa.

Całodzienny tryb pracy szkół (dodatkowe wsparcie i opieka)

W Berlinie wszystkie szkoły podstawowe i specjalne, zintegrowane szkoły średnie, zespoły szkół i niektóre gimnazja pracują w trybie całodziennym.
Dodatkowe wsparcie i opieka (niem. ergänzende Förderung und Betreuung, eFöB), zwane także świetlicą, obejmuje wiele propozycji sportowych, muzycznych, artystycznych, liczne zabawy i rozrywkę. Ponadto można w ich ramach skorzystać z różnorodnych możliwości pomocy i wsparcia, na przykład pomocy językowej i przy odrabianiu zadań domowych. Obiady są obowiązkowe – informacji na temat kosztów udzieli Państwu szkoła, do której uczęszcza Państwa dziecko.

Edukacja i uczestnictwo dla wszystkich

Wszystkie dzieci i młodzież powinni mieć szansę na dobrą edukację i udział w życiu społecznym i kulturalnym – także dzieci z rodzin o małych dochodach.
Służy temu pomoc finansowa z pakietu edukacyjnego, wykorzystywana na przykład przy wspieraniu nauki w szkole, w ramach indywidualnych potrzeb szkolnych, podczas wycieczek i wyjazdów klasowych oraz w czasie aktywności w czasie wolnym.
Dalsze informacje na temat pakietu edukacyjnego i wsparcia dla rodzin znajdą Państwu tutaj.

Czym jest Willkommensklasse (klasa na powitanie)? (Pomoc w nauce języka)

Tzw. klasy powitalne (niem. Willkommensklassen) są grupami edukacyjnymi dla nowo przybyłych do kraju uczennic i uczniów, którzy nie znają jeszcze niemieckiego. Zadaniem ich jest wspieranie dzieci i młodzieży w jak najszybszym przyswojeniu sobie języka niemieckiego i zapoznanie ich z niemieckim systemem szkolnictwa. Klasy powitalne działają we wszystkich typach szkół.
Dzieci z klas powitalnych uczestniczą w życiu szkoły. Powinny one jak najwcześniej korzystać z możliwości dostępnych w ramach normalnego trybu nauczania (np. w dziedzinie sportu, muzyki, sztuki).
Gdy tylko dziecko wystarczająco dobrze opanuje język niemiecki (zazwyczaj następuje to mniej-więcej po roku), uczennice i uczniowie powinni przejść do odpowiednich pod względem wieku i poziomu wiedzy klas normalnego trybu nauczania.
Uczennice i uczniowie w klasach powitalnych tak jak wszyscy pozostali mogą korzystać z możliwości oferowanych przez całodzienny tryb pracy szkół (dodatkowa pomoc i opieka).
W niektórych placówkach zakwaterowania oferowana jest możliwość objęcia nauką szkolną. Kraj związkowy Berlin dokłada wszelkich starań, by wszystkie dzieci jak najszybciej trafiały do zwykłych szkół. Proszę koniecznie zasięgnąć porady odnośnie tego, jakie możliwości objęcia nauką szkolną są dostępne w przypadku Państwa dziecka.

Uchodźcy, którzy chcieliby uzyskać informacje i porady dotyczące kwestii związanych z edukacją, szkołą, studiami, młodzieżą i rodziną, powinni skontaktować się z punktem informacyjnym (po niemiecku) Administracji Senatu ds. Edukacji, Młodzieży i Rodziny.

W jaki sposób mogę uzyskać dyplom ukończenia szkoły w późniejszym okresie?

Najpierw należy dowiedzieć się, jak działa berliński system szkolnictwa.
Na stronie internetowej (po niemiecku) Administracji Senatu ds. Edukacji, Młodzieży i Rodziny – w sekcji „Edukacja drugiej szansy” – znajdują się wszystkie istotne informacje oraz dalsze linki. Tam znajdą Państwo również linki do szczegółowych informacji.

Informacje dotyczące okresów szkolnych i terminów zgłoszeń są podane na stronie internetowej (po niemiecku) właściwej Administracji Senatu w sekcji konkretnego rodzaju szkoły.

Informacje dotyczące programu nauczania i warunków udziału w lekcjach religii (po niemiecku), lekcjach etyki (po niemiecku) i zajęciach sportowych (po niemiecku) w berlińskich szkołach znajdują się na stronach internetowych Administracji Senatu ds. Edukacji, Młodzieży i Rodziny.