Prawo pobytu

Para otrzymuje porady dotyczące prawa pobytu

Czy potrzebuję dokumentu pobytowego?

Obywatele UE, którzy chcą sprowadzić się do Berlina, nie potrzebują dokumentu pobytowego. Muszą jedynie posiadać ważny dowód osobisty. Obywatele UE mają prawo pobytu, jeśli pracują zawodowo lub szukają pracy (przez określony czas). Obywatele UE, którzy nie pracują zawodowo, lub studenci muszą posiadać dostateczną ilość własnych środków, które pokryją koszty życia, w tym koszty ubezpieczenia zdrowotnego. Obywatele Islandii, Liechtensteinu, i Norwegii są traktowani w tym zakresie tak samo jak obywatele UE. Obywatele Szwajcarii na takich samych warunkach otrzymują szwajcarskie pozwolenie na pobyt (po niemiecku) , które po pięciu latach staje się szwajcarskim pozwoleniem na pobyt stały. Ponieważ obywatele UE mogą w każdym państwie członkowskim UE funkcjonować na rynku pracy na takich samych zasadach co obywatele danego państwa, nie jest wymagane oddzielnie pozwolenie na pracę.

Obywatele państw spoza UE, którzy planują pobyt trwający do 90 dni, niezwiązany z działalnością zawodową, powinni zapoznać się z dodatkowymi informacjami dotyczącymi obowiązku wizowego, które znajdują się na portalu Willkommenszentrum Berlin.

Obywatele państw spoza UE, którzy chcą sprowadzić się do Niemiec na dłużej, muszą posiadać wizę powiązaną z celem planowanego pobytu w Niemczech. Z reguły najpierw muszą złożyć wniosek wizowy w ambasadzie niemieckiej lub w konsulacie niemieckim w państwie, w którym aktualnie żyją. Po przybyciu do Niemiec mogą złożyć w urzędzie ds. cudzoziemców (po niemiecku) wniosek o dokument uprawniający do dłuższego pobytu. Więcej informacji dotyczących wizy oraz zwolnień z obowiązku wizowego znajduje się na portalu Willkommenszentrum Berlin.

Obywatele państw spoza UE, którzy mogą przebywać w Niemczech na podstawie ważnego dokumentu pobytowego, na określonych warunkach (po niemiecku) mogą złożyć wniosek o wydanie pozwolenia na pobyt małżonka/małżonki, partnera/partnerki tej samej płci lub niepełnoletnich dzieci w celu ich sprowadzenia. To samo dotyczy rodziców niepełnoletnich dzieci niemieckiego pochodzenia lub rodziców, których niepełnoletnie dzieci mają zezwolenie na pobyt lub zezwolenie na osiedlenie na warunkach określonych w ustawie o pobycie, pracy zarobkowej oraz integracji obcokrajowców (Aufenthaltsgesetz), jeśli w Niemczech nie mieszka żaden rodzic uprawniony do sprawowania opieki.
Szczegółowe informacje oraz wykaz wymaganych dokumentów znajdują się na stronie internetowej berlin.de (po niemiecku) .

Aby móc podjąć pracę, obywatele państw spoza UE muszą posiadać Beschäftigungserlaubnis (pozwolenie na pracę).

Jakie są rodzaje dokumentów pobytowych i inne formy potwierdzające status?

Ustawa o pobycie, pracy zarobkowej oraz integracji obcokrajowców (Aufenthaltsgesetz) przewiduje dokumenty pobytowe takie jak:

  • wiza
  • zezwolenie na pobyt
  • zezwolenie na osiedlenie
  • Niebieska Karta UE
  • zezwolenie na pobyt stały w UE

Wiza jest niezależnym dokumentem pobytowym, który wydaje placówka zagraniczna w celu umożliwienia przyjazdu do Niemiec oraz pobytu w Niemczech w czasie tuż po przyjeździe.

Zezwolenie na pobyt wydaje urząd ds. cudzoziemców. Zasadniczo jest ono ograniczone czasowo oraz wiąże się z konkretnym celem pobytu. Może ono zostać wydane z różnych względów, na przykład do celów kształcenia lub działalności zawodowej, założenia firmy lub ze względów odnoszących się do prawa międzynarodowego, względów humanitarnych, politycznych lub rodzinnych.

Zezwolenie na osiedlenie jest dokumentem pobytowym nieograniczonym czasowo, który uprawnia do podjęcia działalności zawodowej. Ponadto nie wiąże się ono z konkretnym celem pobytu.

Niebieska Karta UE (po niemiecku) jest dokumentem pobytowym przeznaczonym dla osób wysoko wykwalifikowanych, które posiadają dyplom ukończenia szkoły wyższej i które nie pochodzą z państw UE. Jest ona wydawana maksymalnie na okres czterech lat albo na czas trwania umowy o pracę zawartej na czas określonych (plus trzy miesiące); aby ją otrzymać, trzeba być osobą zatrudnioną lub posiadać konkretną ofertę pracy z minimalnym dochodem. Posiadaczom Niebieskiej Karty UE łatwiej jest uzyskać zezwolenie na osiedlenie.

Zezwolenie na pobyt stały w UE (po niemiecku) również jest nieograniczonym czasowo dokumentem pobytowym, który uprawnia do przemieszczania się w obrębie Unii Europejskiej.

W szczegółowym wykazie (po niemiecku) opisane są różne dokumenty pobytowe w zależności od celu pobytu, które mogą zostać wydane w celu umożliwienia podjęcia działalności zawodowej lub kształcenia.

Celem wydania dokumenty pobytowego umożliwiającego sprowadzenie członków rodziny jest zapewnienie jedności rodziny w Niemczech. Istnieje możliwość sprowadzenia się zarówno do obywatela Niemiec, jak i obywatela państwa spoza UE, który żyje w Niemczech i posiada dokument pobytowy. Zasadniczo ogranicza się ona do małżonków lub zarejestrowanych partnerów oraz niepełnoletnich dzieci, które sprowadzają się do swoich rodziców i na odwrót. Inni członkowie rodziny, na przykład pełnoletnie dzieci, dorosłe rodzeństwo, dziadkowie lub ciotki i wujkowie, mogą uzyskać pozwolenie na sprowadzenie się wyłącznie wyjątkowych przypadkach oraz tylko wtedy, gdy wymagają tego szczególne okoliczności.

Jeśli w ramach postępowania o udzielenie azylu Federalny Urząd ds. Migracji i Uchodźców uzna, że potrzebna jest ochrona, może także zostać wydany dokument pobytowy ze względów humanitarnych. Taki dokument może też zostać wydany na przykład osobom, które co prawda muszą opuścić kraj, ale od co najmniej ośmiu (w przypadku młodzieży: czterech) lat żyją w Niemczech, dobrze się zintegrowały i spełniają szereg innych wymogów.

Zgoda na pobyt tolerowany nie jest zezwoleniem na pobyt. Wydawana jest wtedy, gdy dana osoba nie posiada ważnego zezwolenia na pobyt w Niemczech, lecz nie można jej wydalić. Zgoda na pobyt tolerowany może w każdej chwili wygasnąć, kiedy przestają istnieć okoliczności uniemożliwiające wydalenie. Często towarzyszą jej znaczące ograniczenia w zakresie dostępu do rynku pracy oraz świadczeń socjalnych.

Pozwolenie na pracę zawsze jest wydawane razem z dokumentem pobytowym i musi być wyraźne zaznaczone w tym dokumencie.

Uchodźcy, którzy złożyli wniosek o azyl, otrzymują pozwolenie na pobyt wyłącznie na czas trwania postępowania o udzielenie azylu.

Aby złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt, zezwolenie na osiedlenie, Niebieską Kartę UE lub zezwolenie na pobyt stały w UE, należy zwrócić się do pobliskiego urzędu ds. cudzoziemców (po niemiecku), który można wyszukać na podstawie swojego adresu.

Gdzie mogę złożyć wniosek o dokument pobytowy?

Wizę wydaje właściwa placówka zagraniczna Republiki Federalnej Niemiec i również do takiej placówki należy złożyć wniosek wizowy.

Wnioski w sprawie pozostałych dokumentów pobytowych można złożyć w Niemczech we właściwym urzędzie ds. cudzoziemców (po niemiecku) . Aby złożyć wniosek o wydanie dokumentu pobytowego w Niemczech, warto jest wcześniej zarezerwować termin spotkania (po niemiecku) w urzędzie ds. cudzoziemców, aby uniknąć długiego czasu oczekiwania.

Urząd ds. cudzoziemców zaleca, aby już przed terminem spotkania zameldować się w Berlinie. Więcej informacji na temat zameldowania się w Berlinie można znaleźć w sekcji Obowiązek meldunkowy.

Na stronie internetowej Urzędu ds. Obywatelskich i Porządku Publicznego (po niemiecku) podane są informacje, jakie dokumenty należy przedłożyć w urzędzie ds. cudzoziemców. Prosimy pamiętać, że rozpatrywane są wyłącznie wnioski z kompletną dokumentacją.